دوفصلنامه علمی تخصصی تحقیقات فقه و حقوق خانواده

دوفصلنامه علمی تخصصی تحقیقات فقه و حقوق خانواده

تحلیل سیر نزول آیات کنشگری زنان با تأکید بر روایات «لَیس مِنّا»

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسنده
رشته تفسیر تطبیقی، مدرسه علمیه تخصصی الزهراء (س) گرگان و عضو مرکز پژوهش‌های اسلامی الزهراء (س) گرگان
چکیده
بررسی و تحلیل آیات مربوط به کنشگری زنان، یکی از روش­های شناخت مبانی تربیت دینی و بیان‌کننده الگوی زن قرآنی محسوب می‌گردد. روایات فراوانی از سوی اهل­بیت (ع) در تأیید شخصیت و اخلاق مسلمانان وارد شده است که با تعبیر «منّا اهل‌البیت» آنان را در شمار اهل­بیت (ع) قرار می­دهد. یکی از راه­های شناخت خصائص افرادی که مصداق روایات «منّا» می­باشند، بهره جستن از روایاتی است که ویژگی­های اشخاصی را بیان می­کنند که در زمره «اهل­بیت» قرار نمی­گیرند. این دسته از روایات با عبارت «لیس منّا» شناخته می­شوند. در پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است، ضمن تبیین مفهوم و مصداق اهل‌بیت (ع) در آیات و روایات و تبیین روایات «لیس منّا» که براساس آن، اهل‌بیت (ع) برخی از افراد را از خود ندانسته­اند، درصدد تبیین این مهم هستیم که کدام یک از کنشگری زنان در قرآن شامل تعبیر «لیس منّا» می­باشد؟ و محتوای هر یک از این آیات در سور مکی و مدنی چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ یافته­های پژوهش حاکی از آن است که کنشگری زنان «منا اهل‌البیت»، باید از خیانت، بداخلاقی، بی­احترامی، مکر و خدعه و ... به دور باشد تا بتواند در راستای الگوی مطرح شده قرآنی قرار گیرد. سیر نزول آیات کنشگری زنان در سور مکی علاوه بر شاخصه­های اخلاقی، مربوط به آموزش اصول دین نیز می­باشد؛ ولی در سور مدنی در کنار اخلاقیات، فروعات دین مطرح گشت. محتوای کلی سیر نزول کنشگری زنان در قرآن حاکی از فردسازی می­باشد؛ ولی در پایان مباحث کنشگری زنان، بحث از جامعه سازی مطرح می­شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات