دوفصلنامه علمی تخصصی تحقیقات فقه و حقوق خانواده

دوفصلنامه علمی تخصصی تحقیقات فقه و حقوق خانواده

کودک‌همسری در سنجه‌ی فقه و قانون

نویسنده
دانش آموخته سطح4 فقه خانواده، مؤسسه آموزش عالی معصومیه، قم؛ دانشجوی دکتری فقه و علوم تربیتی، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران
چکیده
«کودک­همسری» به‌عنوان مصداق خشونت جنسی علیه کودکان زیر هجده سال، یکی از واژگان نوظهور در محافل قانون­گذاری بین‌المللی است. بازدارندگی از این پدیده که همینک شاهد آن در جهان و ایران هستند، ذیل اهداف سند دستور کار 2030 آمده؛ وضع قانون ممنوعیت آن، در ایران نیز پیگیری می­شود. این مقاله به روش توصیفی و تحلیلی، در پی پاسخگویی به چیستی «کودک‌همسری» در سنجه فقه و قانون است. شناخت علمی یک پدیده، زمینه اتخاذ رویکرد صحیح در قانون­گذاری و تصمیم­سازی را فراهم می­نماید.
اسلام که سن کودکی را به قبل از بلوغ تقلیل داده، ازدواج در تمامی سنین را مشروع می­داند. تفاوت اصلی رویکرد اسلام با رویکرد قوانین بازدارنده بین‌المللی آن است که اسلام در کنار مشروعیت ازدواج در تمامی سنین، با در نظر گرفتن دو عامل بلوغ و رشد، شرایط و احکام ویژه­ای برای ازدواج در برخی سنین وضع نموده که جنبه­ی حمایتی از کودکان و افراد ناتوان جامعه دارد. مصالح و منافع مشروعیت ازدواج در سنین مختلف از یک‌سو؛ و پیامدهای منفی فردی و اجتماعی وضع قوانین بازدارنده از ازدواج زیر هجده سال، به‌گونه‌ای است که قانون­گذار منصف را به قانون­گذاری براساس احکام اسلامی و رعایت مصالح عام، سوق می­دهد.
واژگان کلیدی:
«کودک­همسری» به‌عنوان مصداق خشونت جنسی علیه کودکان زیر هجده سال، یکی از واژگان نوظهور در محافل قانون­گذاری بین‌المللی است. بازدارندگی از این پدیده که همینک شاهد آن در جهان و ایران هستند، ذیل اهداف سند دستور کار 2030 آمده؛ وضع قانون ممنوعیت آن، در ایران نیز پیگیری می­شود. این مقاله به روش توصیفی و تحلیلی، در پی پاسخگویی به چیستی «کودک‌همسری» در سنجه فقه و قانون است. شناخت علمی یک پدیده، زمینه اتخاذ رویکرد صحیح در قانون­گذاری و تصمیم­سازی را فراهم می­نماید.
اسلام که سن کودکی را به قبل از بلوغ تقلیل داده، ازدواج در تمامی سنین را مشروع می­داند. تفاوت اصلی رویکرد اسلام با رویکرد قوانین بازدارنده بین‌المللی آن است که اسلام در کنار مشروعیت ازدواج در تمامی سنین، با در نظر گرفتن دو عامل بلوغ و رشد، شرایط و احکام ویژه­ای برای ازدواج در برخی سنین وضع نموده که جنبه­ی حمایتی از کودکان و افراد ناتوان جامعه دارد. مصالح و منافع مشروعیت ازدواج در سنین مختلف از یک‌سو؛ و پیامدهای منفی فردی و اجتماعی وضع قوانین بازدارنده از ازدواج زیر هجده سال، به‌گونه‌ای است که قانون­گذار منصف را به قانون­گذاری براساس احکام اسلامی و رعایت مصالح عام، سوق می­دهد.
کلیدواژه‌ها